Porte ve sol anahtarı nedir?
Porte, aralarında dört aralık bulunan beş yatay çizgidir. Çizgileri ve aralıkları aşağıdan yukarıya sayarsınız. Bir nota ya bir çizgi üzerinde ya da bir aralıkta durur; ne kadar yukarıdaysa o kadar tiz çıkar.
Notalar yedi adla anılır: Do Re Mi Fa Sol La Si, sonra yine Do ve böyle sürüp gider. (Yabancı kaynaklarda ve akor şemalarında aynı notalar C D E F G A B harfleriyle yazılır; Do = C, La = A.) Her satırın başındaki anahtar hangi adın hangi çizgiye ait olduğunu söyler. Sol anahtarı, aşağıdan ikinci çizgiyi sarar. O çizgi Sol’dür.
Buradan hareketle sol anahtarında çizgiler Mi Sol Si Re Fa, aralıklar ise Fa La Do Mi’dir. Başlangıçta iki alıştırma yardımcı olur:
- Çizgiler, aşağıdan yukarıya: Mi Sol Si Re Fa.
- Aralıklar, aşağıdan yukarıya: Fa La Do Mi; bu dört ad “fa la do mi” diye art arda okunur.
Yukarı doğru bir adım, çizgiden aralığa ya da aralıktan çizgiye geçseniz de, hep bir sonraki nota adı demektir. Bu yüzden bildiğiniz bir notadan saymaya başlayarak her notayı bulabilirsiniz. Sol anahtarı piyanoda sağ el için, keman, flüt, klarnet, saksafon ve trompet için ve çoğu şarkının ezgi çizgisi için kullanılır.
Fa anahtarı nasıl okunur?
Fa anahtarı pes sesler içindir. İki noktası, aşağıdan dördüncü çizgiyi, yani Fa’yı çevreler. Çizgiler Sol Si Re Fa La, aralıklar La Do Mi Sol’dür. İki alıştırma:
- Çizgiler, aşağıdan yukarıya: Sol Si Re Fa La.
- Aralıklar, aşağıdan yukarıya: La Do Mi Sol.
Aynı çizginin adı her anahtarda farklıdır. En alttaki çizgi sol anahtarında Mi, fa anahtarında Sol’dür. Yeni başlayanların çoğu tam burada takılır; bu yüzden bir notayı adlandırmadan önce anahtarı adlandırın. Fa anahtarı piyanoda sol el için, çello, fagot, trombon, tuba ve bas gitar için kullanılır. Viyola, tenor ve birkaç anahtar daha bas, alto ve tenor anahtarı sayfasında anlatılıyor.
Orta Do nedir, ek çizgiler nedir?
Beş çizgi her notayı taşıyamaz. Portenin üstünde ya da altında kalan notalar için notanın içinden geçen ya da yanında duran kısa bir çizgi çizilir. Buna ek çizgi denir ve diğer çizgiler gibi sayılır.
Orta Do, iki anahtarı birbirine bağlayan notadır. Sol anahtarı portesinin bir ek çizgi altında, fa anahtarı portesinin bir ek çizgi üstündedir. Aynı notadır, iki yerde yazılmıştır. Piyanoda klavyenin sol ucundan dördüncü Do’dur ve ortaya yakındır.
Piyano müziği, akolad ile birleştirilmiş iki porteden oluşur: sol anahtarlı porte üstte, fa anahtarlı porte altta. Sağ el genellikle üst, sol el alt portesini okur; müzik karşıya geçtiğinde bir el ikisinden birini okuyabilir. Alt alta hizalı notalar aynı anda çalınır. Önce orta Do’yu öğrenin, sonra ondan başlayarak sayın.
Birçok çalgıcı üç yer işaretini aklında tutar: orta Do, sol anahtarının sardığı Sol ve fa anahtarının noktalarının çevrelediği Fa. Başka her nota bunlardan birinin birkaç adım ötesindedir. Ek çizgideki bir nota gördüğünüzde bütün çizgileri saymak yerine en yakın yer işaretinden sayın.
Portenin üstünde yazılı 8va işareti, o notaların yazıldığından bir oktav tiz çalınacağı anlamına gelir. Portenin altındaki 8vb bir oktav pes, 15ma ise iki oktav tiz demektir. Bu işaretler çok tiz ya da çok pes notalarda ek çizgilerden tasarruf sağlar.
Notalar ve esler ne kadar sürer?
Ses yüksekliğini notanın durduğu yer belirler. Ne kadar süreceğini ise biçimi belirler: başının içinin boş ya da dolu olması, sapı, bayrağı ya da kirişi olup olmaması. Dörtlük notanın bir vuruş olduğu 4/4’lük ölçüde değerler şöyledir:
| Nota | Vuruş | Görünüşü | Es |
|---|---|---|---|
| Birlik nota | 4 | İçi boş baş, sapsız | Dördüncü çizgiden sarkan bir blok |
| İkilik nota | 2 | İçi boş baş, sap | Orta çizginin üzerinde duran bir blok |
| Dörtlük nota | 1 | İçi dolu baş, sap | Zikzaklı bir kıvrım |
| Sekizlik nota | 1/2 | İçi dolu baş, sap, bir bayrak ya da kiriş | Bir bayraklı eğik çizgi |
| Onaltılık nota | 1/4 | İçi dolu baş, sap, iki bayrak ya da kiriş | İki bayraklı eğik çizgi |
Her değer bir öncekinin yarısıdır. Es, aynı uzunlukta bir sessizliktir. Birlik es, hangi ölçü sayısında olursa olsun tam bir ölçü sessizlik de demektir; bu yüzden 3/4’lük ve 6/8’lik ölçülerde de görürsünüz.
- Notadan sonra gelen nokta, değerinin yarısını ekler. Noktalı ikilik 3 vuruş, noktalı dörtlük 1,5 vuruş sürer.
- Uzatma bağı aynı perdedeki iki notayı birleştirir. İlkini çalar, ikincisini yeniden çalmadan tutarsınız.
- Legato bağı, farklı perdedeki notaların üzerinde bir eğridir. Onları tek bir cümle gibi, birbirine bağlayarak çalın demektir.
Başlangıçtaki iki sayı ne anlama gelir?
Ölçü sayısı, portede üst üste yazılmış iki sayıdır. Üstteki sayı her ölçüde kaç vuruş olduğunu söyler. Alttaki sayı hangi notanın bir vuruş aldığını söyler: 4 dörtlük, 8 sekizlik, 2 ikilik notadır. 4/4’te bir ölçüde dört dörtlük vuruş vardır. 3/4’te üç. Sayıların yerinde bir C varsa 4/4 demektir; buna ortak ölçü denir.
Ölçü çizgileri müziği ölçülere böler ve her ölçüde ölçü sayısının söylediği kadar vuruş bulunur. Bir ölçünün nasıl tamamlandığından emin değilseniz değerleri sayın.
Yüksek sesle saymak için vuruş numaralarını söyleyin. Her vuruşu “ve” ile yarıya, “e ve a” ile dörtte bire bölün:
| Ölçüdeki notalar | Sayım |
|---|---|
| Dörtlük notalar | 1 2 3 4 |
| Sekizlik notalar | 1 ve 2 ve 3 ve 4 ve |
| Onaltılık notalar | 1 e ve a 2 e ve a 3 e ve a 4 e ve a |
6/8 altı sekizlik olarak sayılır, ama çoğunlukla her biri üç sekizlikten oluşan iki büyük vuruş gibi hissedilir: BİR iki üç, DÖRT beş altı. Tanımanız gereken birkaçı daha var: 2/4 iki vuruştur, 3/4 valstir ve alla breve (üzeri çizgili C) ikili hissedilir.
Önce ritmi sayın, el çırparak ya da dokunarak çalın, sonra notaları ekleyin. Ritim oturunca notalar daha kolay gelir.
Diyez, bemol, bekar ve armür nedir?
Nota adlarının çoğunun arasında bir nota daha vardır. Notanın önündeki diyez (♯) onu yarım ton yükseltir; piyanoda siyah ya da beyaz fark etmez, bir sonraki tuş. Bemol (♭) yarım ton alçaltır. Bekar (♮) diyezi ya da bemolü iptal eder.
Bir notanın yanına yazılan diyez, bemol ya da bekar, arıza işaretidir. O ölçünün sonuna kadar, yalnızca o çizgi ya da aralık için geçerlidir. Bir sonraki ölçü çizgisi onu iptal eder.
Bir eser baştan sona aynı diyez ya da bemolleri kullanıyorsa bunlar her satırın başında, anahtarın hemen ardından bir kez yazılır. Buna armür denir. Fa çizgisindeki bir diyez, her oktavdaki her Fa’nın Fa diyez olduğu anlamına gelir.
- Diyezler Fa Do Sol Re La Mi Si sırasıyla eklenir. Bemoller ters sırayla eklenir: Si Mi La Re Sol Do Fa.
- Diyez ya da bemol yoksa Do majör ya da La minör demektir.
- Diyezlerde majör ton, son diyezin yarım ton üstüdür. Fa diyez ve Do diyez, Re majör demektir.
- Bemollerde majör ton, sondan ikinci bemoldür. Si bemol ve Mi bemol, Si bemol majör demektir. Tek bemol, Si bemol, Fa majör demektir.
Her majör tonun, armürünü paylaşan ve üç yarım ton aşağıdan başlayan bir yakın (relatif) minörü vardır: Do majör ve La minör, Sol majör ve Mi minör. Eserin hangisinde olduğunu anlamak için son ölçüye ve açılış notalarına bakın.
Notadaki sözcükler ve işaretler ne anlama gelir?
Notalardaki sözcüklerin çoğu İtalyancadır ve birkaç gruba ayrılır. En sık bunlarla karşılaşırsınız.
| İşaret | Anlamı |
|---|---|
| pp, p | Çok hafif, hafif |
| mp, mf | Orta hafif, orta güçlü |
| f, ff | Güçlü, çok güçlü |
| crescendo, diminuendo | Giderek güçlenen, giderek hafifleyen (ayrıca açılan ve kapanan çatal işaretleriyle çizilir) |
| Adagio, Andante, Moderato | Yavaş, yürüyüş hızında, orta hızda |
| Allegro, Presto | Hızlı, çok hızlı |
| ritardando (rit.), a tempo | Yavaşlayarak, ana tempoya dönerek |
| fermata (yayın altında nokta) | Notayı yazıldığından daha uzun tutun |
♩ = 96 gibi bir sayı metronom işaretidir: dakikada 96 dörtlük nota. Notanın üstündeki ya da altındaki nokta (staccato) onu kısa ve ayrık çalmak demektir. Notanın üstündeki ya da altındaki > bir aksandır: o notayı daha güçlü çalın.
Bir eser geriye döndüğünde ya da ileri atladığında bunu müzik size tekrar işaretleri, numaralı dolaplar, D.C., D.S. ve koda ile söyler. Bunlar tekrarlar, D.C., D.S., koda ve fine sayfasında anlatılıyor.
Başka çalgıların kendi yazıları vardır. Tablatür telleri ve perdeleri, davul notası ise her notanın setin hangi parçası olduğunu gösterir. Porte, nota değerleri ve ölçü sayısı hepsinde aynı çalışır.
Nota okumayı öğrenmek ne kadar sürer, nasıl çalışılır?
Anahtarları, nota adlarını ve nota değerlerini birkaç günde öğrenebilirsiniz. Basit bir ezgiyi her notayı tek tek çözmeden okuyabilmek, çoğu kişide günlük kısa çalışmayla birkaç hafta alır. Müziğin hızında akıcı okumak aylar, hatta yıllar sürer ve gelişmesi hiç durmaz. Sabit bir süre yoktur, çünkü ne kadar okuduğunuza bağlıdır.
- Tek bir anahtar ve bir avuç notayla başlayın. İlk ezgiler için sol anahtarında orta Do’dan Sol’e, ya da fa anahtarında orta Do’dan aşağı Fa’ya kadar olan notalar yeter.
- Önce anahtarı, sonra notayı söyleyin. Bir satırın ilk notasını okumadan önce “sol” ya da “fa” deyin.
- Perdeden önce ritmi sayın. Bir ölçüyü el çırparak sayın, sonra çalın.
- Her gün gerçek müzik okuyun. Beş ya da on dakikalık kolay eserler, kartların öğretmediği kalıpları öğretir.
- Her çizgiyi değil, yer işaretlerini öğrenin. Orta Do ve iki anahtarın çapa notaları, bir de aralıklar: bir sonraki çizgideki nota üçlü, bir sonraki aralıktaki nota ikilidir.
- Yavaş yavaş ilerleyin. Yeni bir diyez ya da bemolü, yeni bir ölçü sayısını ya da yeni bir el konumunu teker teker ekleyin.
SheetScroll’daki ücretsiz kurslar bu şekilde kurulmuştur: her seferinde yeni bir şey, kamu malı ezgiler ve klasiklerle. Piyano kursu önce yalnızca sağ elle, sonra fa anahtarında yalnızca sol elle, sonra iki elle birlikte başlar. Gitar, keman, çello, flüt, klarnet, saksafon ve trompet için de kurslar var. Set listeleri’ni açın ve Öğren altında enstrümanınızı seçin. Piyano kursu her eseri ve neyi öğrettiğini listeler.
Daha fazlasına hazır olduğunuzda, başlangıç piyano notalarından ileri düzeye kadar, düzeye göre sıralanmış ücretsiz kamu malı partisyonlar var. Uygulamada onları aramak için Ekle’yi, sonra Ücretsiz partisyonlar’ı açın.
Siz okurken SheetScroll sizi takip ederken nerede olduğunuzu gösterebilir. Nerede olduğunuzu göster altında Ölçü, İmleç, İkisi de ya da Hiçbiri’ni seçin. Sayfayı da o çevirir; böylece gözleriniz müzikte kalır. Kurslar Pro olmadan dinler ve çevirir. Diğer partisyonlarınızda dinleme SheetScroll Pro’nun parçasıdır.
Sorular
Nota okumayı öğrenmenin en kolay yolu nedir?
Tek bir anahtarı ve birkaç notayı öğrenin, ritmi yüksek sesle sayın ve her gün kolay eserler okuyun. Gerçek ezgilerle kısa günlük çalışma, bütün portenin birden ezberlenmesinden daha iyi sonuç verir.
Piyano notası nasıl okunur?
Piyano müziği, akolad ile birleştirilmiş iki porteden oluşur. Genellikle sol anahtarında olan üst porte çoğunlukla sağ el içindir. Fa anahtarındaki alt porte çoğunlukla sol el içindir. Alt alta yazılmış notalar birlikte çalınır. Orta Do ikisini birbirine bağlar.
Portedeki notaların sırası nedir?
Nota adları sırayla ilerler ve çizgiden bir sonraki aralığa, oradan yine çizgiye her adımda bir ad yukarı çıkar. Sol anahtarında çizgiler aşağıdan yukarıya Mi Sol Si Re Fa, aralıklar Fa La Do Mi’dir.
Fa anahtarındaki notaları nasıl ezberlerim?
Çizgiler için aşağıdan yukarıya Sol Si Re Fa La deyin. Aralıklar için La Do Mi Sol deyin. Anahtarın iki noktasının çevrelediği Fa, çapa notasıdır.
Enstrüman çalmak için nota bilmek gerekir mi?
Başlamak için gerekmez; birçok çalgıcı kulaktan ya da tablatür ve akor şemalarından öğrenir. Nota bilmek, yazılı müziğin büyük birikimini açar, eserleri daha hızlı öğrenmenizi sağlar ve başkalarıyla aynı sayfadan çalmanıza imkân verir.
Notada 4/4 ne demek?
Her ölçüde dört vuruş vardır ve dörtlük nota bir vuruş alır. En yaygın ölçü sayısıdır ve ortak ölçü anlamına gelen C ile de yazılır.
İlgili sayfalar
- Fa, alto ve tenor anahtarıFa anahtarı, alto anahtarı (viyola) ve tenor anahtarı (çello, fagot, trombon) nasıl okunur, neden var ve gitar ile tenor ses için sekizli pes sol anahtarı.
- İlk görüşte okumaİlk görüşte okuma nasıl geliştirilir: önce neye bakılır, vuruş nasıl korunur, ileriyi okuma, kalıpları okuma ve ücretsiz notalarla günlük çalışma planı.
- Tekrarlar, D.S., D.C. ve kodaNotada tekrar işaretleri, 1. ve 2. dolaplar, D.C., D.S., koda ve fine nasıl okunur; çalışılmış bir örnek ve bir sayfa çevirici bunları nasıl izler.
- Gitar tablatürü okumaGitar, bas ve ukulele tablatürü okuma: çizgiler ve sayılar ne demek, hammer-on, slide ve bend, ritim neden yok, tablatür notadan nasıl ayrılır.
- Yeni başlayanlarPiyano, gitar, keman, viyolonsel, flüt, klarnet, saksafon, trompet için sekiz ücretsiz kurs. Eserler siz çalarken dinler, sayfa çevirir; Pro gerekmez.
- PiyanoSağ elde üç notadan Burgmüller’e, öğretim sırasıyla on beş ücretsiz kamu malı piyano eseri. Pro olmadan dinler ve sayfa çevirirler.